سیگار کشیدن امام خمینی

چند سال پیش هنگامی که کتاب خاطرات خانم فاطمه طباطبایی، عروس حضرت امام خمینی، منتشر شد، خاطره‌ای در آن بیان شده بود که حاکی از سیگار کشیدن امام خمینی در جوانی داشت، در آن کتاب آمده بود: «یک شب امام گفتند: در جوانی سیگار می‌کشیدم. تا اینکه یک شب سرد زمستان که پشت کرسی مشغول مطالعه بودم، به مطلب مهمی رسیدم و فکرم به شدت درگیر فهم آن شد. در همین حال برای آوردن سیگار از اتاق بیرون رفتم. پس از بازگشت همین که نگاهم به کتاب افتاد که آن را بر زمین گذاشته و به دنبال سیگار رفته بودم، احساس شرمندگی کردم و با خود عهد کردم که دیگر سیگار نکشم. آن را خاموش کردم و دیگر سیگار نکشیدم». (اقلیم خاطرات، ص 258)

بعضی این خاطره را تنها گزارشی می‌دانستند که حاکیت از سیگاری بودن امام داشت. اما علاوه بر این خاطره، مرحوم آیت الله سید جلال الدین آشتیانی نیز در بیان خاطراتش از امام آورده است:

«امام بسیار صبور و خویشتن دار، و به عبارت واضحتر، برخود مسلط بود. روزی فرمود: دو روز بعد از مراجعت از درس، جهت رفع خستگی، یکی ــ دو پک به سیگارزدم روز سوم بی اختیار به طرف سیگار رفتم  و بدون درنگ از آن دور شدم.» (امیررضا ستوده (گردآورنده)، پا به پای آفتاب، ج 3 ص 196.)

این نقل قول آیت الله آشتیانی نشان می‌دهد که سیگار کشیدن امام چندان استمرار نداشته و آن هنگام که خواسته به حدِّ اعتیاد برسد امام جلوی آن را گرفته‌ و کشیدن سیگار را ترک کرده‌اند.

حجت الاسلام و المسلمین عبدالعلی قرهی نیز - که زمانی سیگاری بوده-  نظر امام را درباره سیگار کشیدن پرسیده و پاسخ جالبی را شنیده است، او می‌گوید:

«من زمانی سیگار می‌کشیدم و در اواخر حس کردم که برایم مضر است یعنی طوری بود که زیاد سرفه می‌کردم، تنگی نفس داشتم و گاهی سرگیجه هم داشتم. چون امام در رساله‌شان فرموده‌اند: هرچه مضر باشد، استعمالش جایز نیست.

من خواستم از امام سؤال کنم که آیا سیگار هم مشمول همان مسئله است یا نه. از حرم می‌آمدیم، من خدمت ایشان مشرف بودم که این مسئله را سؤال کردم. عرض کردم:«آقا! سیگار کشیدن ضرر دارد؟» امام نه فرمودند ضرر دارد و نه فرمودند ضرر ندارد. حکایتی را برای من نقل کردند. فرمودند:

مرحوم میرزا[ظاهرا مرحوم میرزای شیرازی] شَطَب [= نوعی چپق کوچک] می‌کشید و کسی خدمتشان رفته بود، دیده بود دورادور منقلشان شطب چیده‌اند. آن شخص به مرحوم میرزا عرض کرده بود که:« اینها ضرر ندارد؟» آقا فرموده بود: «احتمال ضرر می‌دهی؟» گفته بود: «بله.» گفت: «جمع کن.»

امام همین حکایت را فرمودند و چنین در من اثر گذاشت که دیگر سیگار نکشیدم و این از برکت نَفَس مبارک امام بود.»( پابه پای آفتاب ، ج 3، ص  53 و سرگذشتهای ویژه از زندگی حضرت امام خمینی، ج6، ص150.)